Financiën op orde: op korte én lange termijn

Financiën op orde: op korte én lange termijn

  • 1 januari 2014
  • door Westland Verstandig

Westland is een aantrekkelijke gemeente. Dankzij de grote bedrijvigheid is het een gewilde vestigingsplaats voor bedrijven. De gemeente heeft een sterke merknaam en daarbij passen ook ambities. Maar die moeten wel een goed fundament hebben. Helaas is die grondslag in de afgelopen tien jaar onvoldoende sterk aangelegd. Er is op grote schaal grond voor woningbouw aangekocht. Daar is veel geld voor geleend in de verwachting van stijgende prijzen en groeiende vraag. Prestigeobjecten zoals grootse plannen voor het centrum Naaldwijk inclusief gemeentehuis werden met veel bombarie gelanceerd en later achterhaald door de realiteit. Hetzelfde geldt voor de bouw van de twee nieuwe gemeentehuizen.

De recessie gooit roet in het eten en in plaats van winst op grondbezit te maken zal de gemeente grote bedragen als verlies moeten nemen. Wij vinden het onjuist dat dat tot nog toe niet gebeurd is en blijkbaar wil dit College deze “operatie” doorschuiven naar het nieuwe College.

De door dit College gepresenteerde, niet sluitende begroting 2014-2017 bevat een aantal goede zaken. Toch baren vele keuzes ons grote zorgen. Westland Verstandig-LEO 2.0 vindt dat de gemeente ‘een te grote broek’ heeft aangetrokken afgelopen jaren en dat vanaf nu de tering naar de nering gezet moet worden en het huishoudboekje weer op orde moet komen.

Het kan en moet anders

Welke zorgpunten zijn er?

  • De bodem van de reserves van de gemeente Westland is in zicht. Deze reserves zijn eenmalig gevormd uit de verkoop van Westland Energie Services in 2007 en Caiway in 2008 van meer dan € 200 mln.
  • Dure grondaankopen, die boekhoudkundig worden overgewaardeerd op nu bijna € 300 mln. (€ 300.000.000), hangen als een molensteen om de ‘nek’ van de gemeente en dus ook van de gemeenschap.
  • De schuldpositie van de gemeente zal volgens de meerjarenbegroting oplopen naar € 400 miljoen (€ 400.000.000) in 2017. Dat is ongeveer € 4.000 per Westlandse inwoner. Eind 2013 was deze al opgelopen naar € 313 mln. Dit is gebeurd ondanks die forse eenmalige inkomsten uit de verkopen van WES en Caiway. En alleen al in 2014 zal naar verwachting de schuld oplopen met € 54 mln. Een stijging van de schuld van € 150.000 per dag, ofwel meer dan € 1.000.000 (€ 1 miljoen!) per week in 2014! Westland Verstandig-LEO 2.0 vindt dit onaanvaardbaar. De verwachting is dat de rente de komende jaren gaat stijgen en dan zal het aangaan van leningen voor herfinanciering van aflopende schulden van minimaal € 40-50 mln. per jaar, de gemeente voor extra problemen stellen.
  • De lokale belastingdruk stijgt ook te hard en gaat ten koste van de koopkracht van Westlanders.
  • De laatste begroting, die van 2014-2017, is ook de eerste meerjarenbegroting in 10 jaren gemeente Westland die niet sluitend is. Feit is dat we teveel uitgeven en financieel neerwaarts gaan en dat moet omgebogen worden. Westland Verstandig-LEO 2.0 heeft dan ook niet ingestemd met dit weinig solide financiële beleid en we hebben tijdens de Begrotingsraad een alternatief geboden dat bovengenoemde negatieve kenmerken niet of minder in zich heeft en dat meerjarig een positief saldo laat zien.

Het is zaak dat we structureel blijven investeren in de Westlandse economie, werkgelegenheid en het voorzieningenniveau in de dorpskernen en Westland. Pas dan kan de lokale economie, de concurrentiepositie en welvaart in stand blijven. Maar hoe dit te financieren?

Hierna volgt een overzicht van de financiële vertaling van de speerpunten in dit verkiezingsprogramma, voor zover nog niet gedekt. Westland Verstandig-LEO 2.0 heeft voor het gemeentehuishoudboekje goede alternatieven, waarmee we structureel de begroting sluitend maken, zelfs geld overhouden:

  • De speerpunten in dit Verkiezingsprogramma worden ruimschoots voorzien van financiële dekking.
  • Dit gebeurt door minder uitgaven en op kosten te besparen door:
  •  Vanaf 2015/2016 in ten hoogste drie bestaande gebouwen verder gaan;
  •  flexwerken en nieuw te werken met sturen op resultaten;
  •  minder ambtenaren door het saneren van taken die ergernissen opwekken en niet nodig zijn voor onze burgers en ondernemers; niet meer doen: Westland marketing, jeugdcoördinatoren, te grote communicatieafdeling voor PR College, geen 5 fulltime wethouders, geen beleid waarom niet gevraagd wordt;
  •  procesvernieuwingen met vereenvoudigen van regelgeving in zowel dienstverlening als handhaving;
  •  besparen op bedrijfsvoering en bedrijfskosten (van 5 naar 4.5 wethouders);
  •  meer samenwerken met burgers en bedrijven, investeren in draagvlak aan de voorkant (en geen juridische procedures aan de achterkant);
  •  heroverwegen meerjareninvesteringsplannen en geen onnodige dure investeringen, zoals nieuwe gemeentehuizen, dat levert alleen al een besparing op aanloopkosten en straks € 2.500.000/jaar;
  •  Geen kapitaalsvernietiging door goedlopende bedrijven de nek om te draaien: Camping Molenslag, Alpaca-ranch, Kastanjehof.
  •  Geen onnozele handhavingsdrang;
  •  Eerst draagvlak bouwplannen onderzoeken en dan pas plannen presenteren. Voorkomt verspilling geld en tijd;
  •  Minder blunders die de gemeente veel geld kosten (miljoenen euro’s);
  •  betere (financiële) besturing in samenwerkingsverbanden (o.a. “trapje op en trapje af”);
  • En door extra inkomsten te verwerven uit:
  •  stimuleren economie, bouwen in het bijzonder;
  • Verkiezingsprogramma 2014-2018 Westland Verstandig – LEO 2.0 27
  •  met name in de economische structuurversterking en innovatie door het principe “voor wat, hoort wat” sterker te hanteren en extra in te zetten op cofinanciering als ‘vermenigvuldiger’ (bijvoorbeeld subsidies andere overheden, provincie Zuid-Holland, Rijk en EU en bijdragen uit bedrijfsleven zonder freeriders).
  • Met de bespaarde gelden willen wij onder meer:
  •  goede vervangende voorzieningen treffen voor ouderen in dorpskernen en (doen) realiseren van zorgwoningen;
  •  zwembad de Hoge Bomen openhouden;
  •  weer invoeren van de 25%-bijdrageregeling voor verenigingen, niet alleen voor sport maar ook cultuur. Westlands bedrijfsleven profiteert daarvan;
  •  eerdere aanleg Oostelijke Randweg in De Lier/ontsluiting bedrijventerrein Teijlingen in ‘s-Gravenzande;
  •  extra geld onderhoud openbaar groen en bloembakken in dorpskernen;
  •  oprichting gemeentelijk woningbedrijf waardoor starters kunnen huren/kopen tegen aanvaardbare prijzen. Bouwen op bouwgronden en lege plekken in dorpskernen; Woonlasten en OZB voor bedrijven en verenigingen in 2014 niet verhogen;
  •  extra geld voor cultuuractiviteiten (in 2012 teveel bezuinigd);
  • De meerjarenraming wordt hierdoor op lange termijn meer dan sluitend: in plaats van een tekort naar een overschot. Westland Verstandig-LEO 2.0 zorgt dat in 2014-2017 in totaal ruim € 10.000.000 (€ 10 mln.) minder wordt uitgegeven en meer wordt bespaard.
  • De toenemende schuldenpositie wordt hierdoor geleidelijk omgebogen, met als gevolg minder lasten van rente en aflossingen.
  • Op een aantal punten is deze financiële vertaling al concreet, op andere punten zij het stelposten die bij de coalitie- en collegebesprekingen verder uitgewerkt worden en deze posten geven nu daarvoor de richting aan.